HACK" SEROTONIN:ÁP DỤNG CHO CUỘC SỐNG & QUẢN TRỊ
Cảm thấy mất tự tin, tự ti, hay nghi ngờ người khác?
Cảm thấy bi quan, tăm tối?
Bị mất ngủ thường xuyên?
Thèm các thức ăn có bột và đường?
Bồn chồn, lo lắng, stress, cái gì cũng sợ?
Đây là những dấu hiệu có thể não bạn thiếu lượng serotonin cần thiết.
Tuần trước chúng ta đã nói về DOPAMINE. Hôm nay, chúng ta xem làm sao ta có thể “hack” serotonin như thế nào.
Trong não chúng ta có khoảng 300,000 dây thần kinh chuyển tải và kích thích tiết ra hóc môn serotonin. Serotonin điều khiển cảm giác hạnh phúc, hãnh diện, kiêu hãnh, tự tin, được tôn trọng, yêu thương. Serotonin thúc đẩy chúng ta làm việc hay cống hiến hết mình cho gia đình, hay người quản lý, người lãnh đạo, “cho Đảng và Nhà Nước” của mình để xứng đáng lòng mong đợi, kỳ vọng và yêu thương.
Serotonin có rất nhiều trong các thuốc trị bệnh trầm cảm như Zoloft, Prozac… Cá nhân, đặc biệt là thanh thiếu niên, thiếu serotonin trầm trọng dễ bị bịnh trầm cảm, rối loạn hành vi, muốn tự kết liễu mình, bị lôi cuốn vào hoạt động quấy phá tiêu cực để gây chú ý như muốn tham gia băng đảng, ISIS … để được cảm giác mình làm điều vĩ đại, mình là anh hùng, được hãnh diện với đồng bọn, được tôn trọng và được chú ý.
Chúng ta cũng nên thông cảm cho phụ nữ trong những ngày trồi sụt của hóc môn và serotonin. Về sinh học, bản thân phụ nữ có ít serotonin hơn nam giới; thêm vào đó, lượng serotonin ở người phụ nữ bị trồi sụt thường xuyên theo phút, theo giờ, theo ngày... Theo thống kê, có gấp đôi số phụ nữ bị trầm cảm so với nam. Trong môi trường làm việc, thiếu serotonin cũng là một điều bất lợi cho phụ nữ thăng tiến trong quản trị và lãnh đạo. Bản thân tôi là phụ nữ, lại càng cảm nhận điều này sâu sắc hơn bao giờ hết.
Vậy ta có thể làm gì để “hack” serotonin cho học viên, nhân viên, con cái hay bản thân để MOTIVATE thúc đẩy họ hành động?
1. Hướng dẫn học viên, nhân viên làm bài tập “ Reflecting on high past moments/ achievements/ experiences”. Bạn ra hiệu cho học viên nhắm mắt lại , hồi tưởng lại một ký ức/ trải nghiệm/ thành quả rất cao hay tuyệt vời trong cuộc đời. Hồi tưởng như một đọan phim chiếu chậm.
2. Nếu không có kỷ niệm nào thì bạn có thể tưởng tượng một điều bạn mơ ước trong đầu cũng thật sống động với màu sắc, âm thanh, hương vị... Hành động này sẽ giúp kích thích rất nhiều serotonin vì bộ não chúng ta không phân biệt được sự kiện thật hay ảo.
3. Hướng dẫn bài tập “ feeling gratitude”. Bạn ra hiệu cho học viên nhắm mắt lại , hãy nghĩ đến một điều mà bản thân vô cùng biết ơn. (có thể một điều rất nhỏ, hay lớn tùy bạn). Hành vi này cũng giúp kích thích serotonin, đặc biệt khi bạn bị stress, buồn và thất vọng. Lượng serotonin sẽ đưa bạn trở lại trạng thái cân bằng.
4. Vitamin D trong ánh nắng mặt trời cũng kích thích tiết ra serotonin đáng kể. Các hoạt động outing, huấn luyện vừa outdoor lẫn indoor sẽ rất hiệu quả gây hạnh phúc, teamwork tình yêu đồng đội và thúc đẩy hành động.
Đôi khi tôi dấn thân vào một hoạt động, mục tiêu hay đơn giản là một cuộc họp quan trọng… và có lúc cảm giác hơi bị “choáng” hay quá sức của mình. Và tôi ý thức được lượng serotonin trong não của tôi tụt dần, tụt dần… cho đến khi tôi sợ, mất tự tin… và anh chàng stress cortisol bắt đầu xuất hiện. Trong tạo hóa thiên nhiên, và quay lại thời tiền sử, anh chàng stress cortisol được sinh ra để giúp ta bảo toàn tính mạng. Ảnh gây áp lực, stress và thúc dục tôi: “Lan, hãy bỏ chạy!”
Nhưng lúc này tôi dùng kỹ thuật số 1. Tôi nhắm lại và nhớ đến ngày tôi học lớp 10 ở trường Nguyễn Thị Minh Khai. Ngày cô hiệu trưởng bắt loa gọi tên tôi. Cô yêu cầu tôi đứng trước trường ngay trước giờ chào cờ. Cô muốn tôi chia sẻ kinh nghiệm học tiếng Anh cho các bạn và những bí quyết giúp tôi lọt vào đội tuyển toàn thành phố. Tôi chẳng nhớ mình nói gì… nhưng tôi thấy rất rõ màu hoa phượng đỏ rực lửa đang báo hiệu hè về, màu trắng tinh khôi của những chiếc áo dài thướt tha, những lá me xanh lao xao trong gió hè rì rào. Một bức tranh sống động mà lần đầu tiên tôi được nhìn thấy từ phía trên cao, nơi mà chỉ có cô hiệu trưởng mới được đứng vào mỗi thứ hai.
Trong phút chốc, serotonin dần dần trào lên não, đẩy lùi anh chàng stress cortisol. Tôi lấy lại tự tin, cảm thấy hãnh diện mình được mời vào buổi họp quan trọng này. Và cứ thế… tôi tiến thẳng vào phòng họp.
Lan Bercu
Tác giả “36 Kế Trong Kinh Doanh Hiện Đại”
Nhà sáng lập LanBercu TV